Umowa przedwstępna sprzedaży gruntów rolnych określa warunki, na których sprzedający i kupujący zobowiązują się zawrzeć umowę przyrzeczoną. Powinna zawierać przede wszystkim dane stron, dokładny opis nieruchomości oraz cenę sprzedaży. Warto również ustalić termin wizyty u notariusza, sposób zapłaty, zasady wydania gruntu oraz rozliczenia wpłaconych pieniędzy.
Sprzedaż ziemi rolnej wymaga sprawdzenia ograniczeń wynikających z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Znaczenie mogą mieć status kupującego, powierzchnia i położenie nieruchomości, prawa dzierżawcy oraz uprawnienia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Podpisanie umowy przedwstępnej nie przenosi własności gruntu i nie zastępuje wymaganych zgód ani czynności notarialnych. Poniższy wzór wymaga uzupełnienia oraz dostosowania do konkretnej transakcji.
Umowa przedwstępna sprzedaży gruntów rolnych
Sprzedającym: ……………………, PESEL ……………………, adres ……………………,
a Kupującym: ……………………, PESEL ……………………, adres …………………….
§ 1. Przedmiot umowy
§ 2. Oświadczenia stron
§ 3. Cena i płatność
§ 4. Umowa przyrzeczona i wymogi ustawowe
§ 5. Wydanie gruntu i koszty
§ 6. Postanowienia końcowe i podpisy
Podpis Sprzedającego Podpis Kupującego
Jak uzupełnić wzór umowy przedwstępnej sprzedaży ziemi rolnej?
Dane nieruchomości przepisz z aktualnej księgi wieczystej oraz dokumentów ewidencyjnych. Przy kilku działkach wymień każdą z nich, wskazując powierzchnię, obręb i numer księgi. Sprawdź własność, współwłasność, ustrój majątkowy małżeński oraz umocowanie pełnomocnika. Jeżeli sprzedawany jest udział, a nie cała nieruchomość, trzeba wyraźnie zmienić opis przedmiotu sprzedaży.
Nie pozostawiaj pustych pól dotyczących obciążeń. Wpisz hipoteki, służebności, dzierżawy i znane spory albo jednoznacznie zaznacz ich brak. Warto dołączyć wykaz dokumentów, które sprzedający ma przekazać przed wizytą u notariusza, oraz ustalić sposób wykreślenia hipoteki, jeżeli obciąża nieruchomość.
Forma umowy i bezpieczeństwo stron
Zwykła forma pisemna czy akt notarialny?
Umowę przedwstępną można co do zasady zawrzeć w zwykłej formie pisemnej. Forma aktu notarialnego daje jednak silniejszą ochronę: przy spełnieniu ustawowych przesłanek pozwala dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej. Przy zwykłej formie pisemnej zasadniczym roszczeniem jest odszkodowanie w granicach przewidzianych dla umowy przedwstępnej. Sam wydruk i podpisanie wzoru nie zapewniają skutków aktu notarialnego.
Zaliczka a zadatek
We wzorze przewidziano zaliczkę, nie zadatek. Jeśli strony wybiorą zadatek, powinny zastąpić cały odpowiedni zapis, określając kwotę, moment przekazania i zasady rozliczenia. Zgodnie z zasadami kodeksowymi niewykonanie umowy przez jedną stronę może uprawniać drugą do odstąpienia i zatrzymania zadatku albo żądania jego podwójnej wysokości. Nie każda przyczyna niezawarcia transakcji uzasadnia zatrzymanie zadatku; znaczenie mają odpowiedzialność stron i treść uzgodnień.
Ograniczenia obrotu gruntami rolnymi
Nie każda działka określana jako rolna podlega identycznym zasadom. Trzeba ustalić zastosowanie ustawy, przeznaczenie planistyczne oraz ewentualne wyjątki. Samo oświadczenie kupującego nie zastępuje wymaganej zgody. Prawo pierwokupu może przysługiwać uprawnionemu dzierżawcy, a w ustawowych przypadkach KOWR. Dlatego przed ustaleniem ostatecznych terminów warto skonsultować dokumenty z notariuszem.
Jeżeli przysługuje prawo pierwokupu, procedura zwykle obejmuje warunkową umowę sprzedaży i późniejszą umowę przenoszącą własność. Przeniesienie własności nieruchomości nie może nastąpić pod warunkiem. W harmonogramie trzeba uwzględnić wymagane zawiadomienia i terminy ustawowe.
Jakie dodatkowe zapisy warto rozważyć?
Można dodać zasady postępowania przy odmowie zgody, wykonaniu pierwokupu albo nieuzyskaniu kredytu. Należy określić skutki tych zdarzeń, termin zwrotu pieniędzy i ewentualne prawo odstąpienia wraz z terminem jego wykonania. Przy użytkowanym gruncie warto osobno uregulować zbiory, zasiewy, dopłaty i zakończenie dzierżawy. Ustalenia stron nie mogą naruszać praw osób trzecich ani zastępować ustawowych warunków przyznawania płatności rolnych.
