Czerwona skórka, żółty miąższ i owalne bulwy to cechy, po których najłatwiej rozpoznać ziemniaki Ricarda. Łączy je jedna odmiana jadalna, przydatna zarówno w przydomowym warzywniku, jak i w codziennym gotowaniu. Ricarda jest odmianą średniowczesną, zaliczaną do typu kulinarnego B, czyli ziemniaków ogólnoużytkowych. Po ugotowaniu zachowuje kształt, ale nie pozostaje tak zwarta jak odmiany typowo sałatkowe. Przed posadzeniem warto poznać jej wymagania, a przed zakupem do kuchni – sprawdzić, czy oczekiwana konsystencja odpowiada planowanej potrawie.
Ricarda – czym wyróżnia się ta odmiana?
Bulwy Ricardy mają czerwoną skórkę i żółty miąższ. Zwykle są owalne, dość regularne, z płytko osadzonymi oczkami. W praktyce oznacza to wygodne obieranie i niewielkie straty, o ile ziemniaki nie zostały uszkodzone podczas zbioru lub przechowywania. Kolor skórki nie przesądza natomiast ani o smaku, ani o mączystości.
Typ kulinarny B oznacza miąższ umiarkowanie zwięzły, który po ugotowaniu daje się łatwo przekroić i rozgnieść widelcem. Takie ziemniaki dobrze sprawdzają się jako dodatek do obiadu, składnik zup oraz baza zapiekanek. Nie muszą jednak zachowywać się identycznie w każdej partii: na konsystencję wpływają również dojrzałość bulw, warunki uprawy i przechowywanie.
Średniowczesność nie oznacza, że Ricardę należy traktować jak odmianę przeznaczoną wyłącznie na najwcześniejszy zbiór. Można podbierać młode bulwy do bieżącego jedzenia, lecz ziemniaki przeznaczone do dłuższego przechowywania powinny osiągnąć dojrzałość i wytworzyć dobrze związaną skórkę.
Czerwona skórka nie oznacza czerwonego miąższu ani szczególnego typu kulinarnego. Przy wyborze ziemniaków do potrawy ważniejsza jest ich konsystencja po ugotowaniu niż wygląd przed obraniem.
Stanowisko i sadzenie ziemniaków Ricarda
Jak przygotować glebę i sadzeniaki?
Najlepsze będzie stanowisko słoneczne, z glebą przepuszczalną, ale zdolną utrzymać wilgoć. Na bardzo ciężkiej ziemi bulwy mają gorsze warunki do wzrostu, a zbiór częściej kończy się obiciami i skaleczeniami. Z kolei na lekkim piasku największym ograniczeniem bywa szybkie przesychanie redlin.
Glebę warto przygotować tak, aby była rozluźniona, bez dużych brył i zastoin wody. Nie należy sadzić ziemniaków rok po roku w tym samym miejscu ani bezpośrednio po innych roślinach psiankowatych, takich jak pomidory. Taka zmiana stanowiska ogranicza narastanie problemów z chorobami i szkodnikami, choć nie zastępuje zdrowego materiału do sadzenia.
Do sadzenia najlepiej przeznaczyć zdrowe sadzeniaki z pewnego źródła. Ziemniaki kupione do jedzenia mogą wyglądać poprawnie, a mimo to przenosić choroby lub słabo kiełkować. Odrzuca się bulwy gnijące, z podejrzanymi plamami oraz z długimi, kruchymi kiełkami. Podkiełkowanie w jasnym, chłodnym pomieszczeniu pozwala uzyskać krótkie, mocne kiełki i bardziej wyrównane wschody.
Termin sadzenia należy dopasować do pogody i stanu gleby, nie do samej daty. Ziemia powinna być ogrzana i na tyle obeschnięta, by podczas pracy nie tworzyła lepkich brył. Orientacyjna rozstawa w ogrodzie to 30–35 cm między bulwami i 65–75 cm między rzędami. Pozostawia miejsce na rozrost roślin oraz późniejsze obsypywanie.
Pielęgnacja: woda, nawożenie i zdrowotność
Po wschodach najważniejsze jest ograniczenie chwastów i stopniowe formowanie redlin. Obsypywanie osłania rozwijające się bulwy przed światłem i zmniejsza ryzyko ich zazielenienia. Zabieg najlepiej wykonywać, gdy ziemia jest lekko wilgotna i sypka. Przesuwanie mokrej, zbitej gleby niewiele poprawia, a może pogorszyć jej strukturę.
Największej uwagi wymaga zaopatrzenie w wodę podczas zawiązywania i wzrostu bulw. Długotrwała susza ogranicza plon, natomiast gwałtowne nawodnienie po przesuszeniu może sprzyjać nierównomiernemu wzrostowi i pękaniu. Lepiej podlewać rzadziej, ale tak, aby wilgoć dotarła w głąb redliny, niż codziennie zwilżać samą powierzchnię.
Nawożenie powinno wynikać z zasobności gleby. Nadmiar azotu prowadzi do bujnego wzrostu naci, może opóźniać dojrzewanie i pogarszać przydatność bulw do przechowywania. Potas jest ważny dla gospodarki wodnej i jakości plonu, ale również jego nie należy podawać bez umiaru. Świeżego obornika lepiej nie umieszczać bezpośrednio przy sadzeniakach.
W sezonie warto regularnie oglądać liście, także od spodu. Obecność larw stonki, szybko powiększające się plamy czy zamieranie fragmentów naci wymagają rozpoznania przyczyny. Nie należy zakładać pełnej odporności odmiany na podstawie samej nazwy lub opisu sprzedawcy. Ewentualne środki ochrony dobiera się do rozpoznanego zagrożenia i stosuje zgodnie z aktualną etykietą.
Kiedy zbierać Ricardę i jak ją przechowywać?
Bulwy na bieżący użytek można wykopywać wcześniej, licząc się z delikatną skórką i mniejszą trwałością. Do przechowywania lepszy jest zbiór po dojrzeniu roślin, gdy skórka nie ściera się łatwo pod palcem. Warto wybrać dzień bez deszczu i unikać kopania w rozmokniętej glebie.
Ziemniaków nie należy rzucać do skrzynek ani długo pozostawiać na słońcu. Niewidoczne od razu obicia mogą później ujawnić się jako ciemne miejsca w miąższu. Po zbiorze potrzebne jest osuszenie i krótki okres gojenia drobnych uszkodzeń w miejscu przewiewnym, osłoniętym od światła.
- Do przechowywania wybiera się bulwy zdrowe, suche i bez poważnych uszkodzeń.
- Ziemniaki przeznaczone na zapas pozostawia się nieumyte.
- Pomieszczenie powinno być ciemne, chłodne, bez mrozu i z wymianą powietrza.
- Zapas trzeba okresowo przeglądać, usuwając bulwy gnijące.
Zbyt ciepłe miejsce przyspiesza kiełkowanie i utratę jędrności. Zbyt niska temperatura może natomiast powodować słodkawy smak, a podczas smażenia – nadmierne ciemnienie. Domowa lodówka nie jest więc najlepszym miejscem na większy zapas ziemniaków.
Ricarda w kuchni – gotowanie, pieczenie i smażenie
Jak wykorzystać jej ogólnoużytkowy charakter?
Ricarda dobrze nadaje się do zwykłego gotowania w wodzie lub na parze. Najbardziej równomierny efekt dają bulwy podobnej wielkości albo kawałki pokrojone na zbliżone porcje. Po zagotowaniu wystarczy spokojne wrzenie; intensywne bulgotanie nie przyspiesza znacząco gotowania, za to łatwiej uszkadza zewnętrzną warstwę ziemniaków.
Do pieczenia można ją pokroić w łódeczki lub grubą kostkę, dokładnie osuszyć i pokryć cienką warstwą tłuszczu. Równe rozłożenie na blasze jest ważniejsze niż duża ilość oleju. Stłoczone kawałki oddają parę i miękną, zamiast tworzyć rumianą powierzchnię. Młode, zdrowe bulwy można piec ze skórką po starannym wyszorowaniu.
W zupach i zapiekankach zaletą jest umiarkowana zwięzłość miąższu. Kawałki nie powinny szybko rozpadać się przy prawidłowym czasie obróbki. Na purée Ricarda również się nadaje, choć efekt może być mniej puszysty niż z odmian mączystych. Najlepiej rozgniatać ją na gorąco, po odparowaniu, bez używania blendera, który łatwo nadaje masie kleistą konsystencję.
Do smażenia warto najpierw sprawdzić niewielką porcję. Typ B nie gwarantuje jasnych, chrupiących frytek, ponieważ znaczenie ma także zawartość cukrów i sposób przechowywania. Jeśli ziemniaki szybko brązowieją, nie należy wydłużać smażenia w nadziei na lepszą chrupkość. Tę partię rozsądniej wykorzystać do gotowania.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie?
Dobre bulwy są jędrne, bez wilgotnych ognisk zgnilizny, silnego pomarszczenia i rozległych uszkodzeń. Sama ziemia na skórce nie jest wadą, ale nie powinna maskować złego stanu ziemniaków. Przy zakupie do konkretnego dania warto sprawdzić oznaczenie odmiany lub typu kulinarnego, zamiast kierować się wyłącznie czerwonym kolorem skórki.
Zazielenienie jest sygnałem ostrzegawczym. Bulw silnie zielonych, wyraźnie gorzkich lub mocno skiełkowanych nie należy przeznaczać do jedzenia; gotowanie nie usuwa pewnie zagrożenia związanego z glikoalkaloidami.
Ricarda będzie dobrym wyborem tam, gdzie potrzebny jest ziemniak do kilku codziennych zastosowań, a nie wyłącznie do sałatki czy bardzo puszystego purée. Przy pierwszym zakupie wystarczy ugotować kilka bulw i ocenić ich konsystencję. To prostsze i pewniejsze niż dobieranie całego zapasu jedynie na podstawie wyglądu.
