Umowa przedwstępna sprzedaży gruntów rolnych określa warunki, na których sprzedający i kupujący zobowiązują się zawrzeć umowę przyrzeczoną. Powinna zawierać przede wszystkim dane stron, dokładny opis nieruchomości oraz cenę sprzedaży. Warto również ustalić termin wizyty u notariusza, sposób zapłaty, zasady wydania gruntu oraz rozliczenia wpłaconych pieniędzy.

Sprzedaż ziemi rolnej wymaga sprawdzenia ograniczeń wynikających z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Znaczenie mogą mieć status kupującego, powierzchnia i położenie nieruchomości, prawa dzierżawcy oraz uprawnienia Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Podpisanie umowy przedwstępnej nie przenosi własności gruntu i nie zastępuje wymaganych zgód ani czynności notarialnych. Poniższy wzór wymaga uzupełnienia oraz dostosowania do konkretnej transakcji.

Umowa przedwstępna sprzedaży gruntów rolnych

Zawarta dnia …………………… w …………………… pomiędzy:
Sprzedającym: ……………………, PESEL ……………………, adres ……………………,
a Kupującym: ……………………, PESEL ……………………, adres …………………….

§ 1. Przedmiot umowy

Sprzedający oświadcza, że jest właścicielem nieruchomości rolnej położonej w ……………………, gmina ……………………, obręb ……………………, działka nr ……………………, o powierzchni ………… ha, księga wieczysta nr ……………………, prowadzona przez Sąd Rejonowy w ……………………. Użytki i klasy gruntów: …………………….

§ 2. Oświadczenia stron

Obciążenia, roszczenia, dzierżawy, posiadacze i postępowania dotyczące gruntu: …………………… (wpisać także „brak”, jeżeli dotyczy). Dostęp do drogi publicznej: ……………………. Podstawa uprawnienia Kupującego do nabycia i wymagane zgody: ……………………. Strony zobowiązują się dostarczyć dokumenty niezbędne do zawarcia umowy przyrzeczonej.

§ 3. Cena i płatność

Cena sprzedaży wynosi …………………… zł (słownie: ……………………). Kupujący wpłaci zaliczkę w kwocie …………………… zł do dnia …………………… na rachunek ……………………. Pozostała cena zostanie zapłacona w terminie …………………… w sposób ……………………. Zaliczka podlega zaliczeniu na cenę, a w razie niezawarcia umowy przyrzeczonej podlega zwrotowi w terminie 7 dni od ustania obowiązku jej zawarcia. Nie stanowi zadatku.

§ 4. Umowa przyrzeczona i wymogi ustawowe

Sprzedający zobowiązuje się sprzedać, a Kupujący kupić nieruchomość opisaną w § 1 za cenę z § 3. Umowa przenosząca własność zostanie zawarta w formie aktu notarialnego do dnia ……………………, z zachowaniem wymaganych prawem zgód i uprawnień osób trzecich oraz KOWR. Jeżeli przysługuje prawo pierwokupu, strony najpierw zawrą warunkową umowę sprzedaży, a własność przeniosą po niewykonaniu tego prawa. Termin umowy warunkowej, jeżeli dotyczy: …………………….

§ 5. Wydanie gruntu i koszty

Wydanie gruntu nastąpi do dnia ……………………, po przeniesieniu własności, na podstawie protokołu. Rozliczenie pożytków, zasiewów i opłat: ……………………. Koszty notarialne, sądowe i podatki poniesie ……………………, z zachowaniem ustawowych obowiązków podatkowych stron.

§ 6. Postanowienia końcowe i podpisy

Zmiany wymagają formy pisemnej, chyba że przepisy wymagają formy szczególnej. W sprawach nieuregulowanych stosuje się prawo polskie. Sporządzono dwa jednobrzmiące egzemplarze, po jednym dla każdej strony. Załączniki: …………………….
……………………………………         ……………………………………
Podpis Sprzedającego         Podpis Kupującego
Strona 1

Jak uzupełnić wzór umowy przedwstępnej sprzedaży ziemi rolnej?

Dane nieruchomości przepisz z aktualnej księgi wieczystej oraz dokumentów ewidencyjnych. Przy kilku działkach wymień każdą z nich, wskazując powierzchnię, obręb i numer księgi. Sprawdź własność, współwłasność, ustrój majątkowy małżeński oraz umocowanie pełnomocnika. Jeżeli sprzedawany jest udział, a nie cała nieruchomość, trzeba wyraźnie zmienić opis przedmiotu sprzedaży.

Nie pozostawiaj pustych pól dotyczących obciążeń. Wpisz hipoteki, służebności, dzierżawy i znane spory albo jednoznacznie zaznacz ich brak. Warto dołączyć wykaz dokumentów, które sprzedający ma przekazać przed wizytą u notariusza, oraz ustalić sposób wykreślenia hipoteki, jeżeli obciąża nieruchomość.

Forma umowy i bezpieczeństwo stron

Zwykła forma pisemna czy akt notarialny?

Umowę przedwstępną można co do zasady zawrzeć w zwykłej formie pisemnej. Forma aktu notarialnego daje jednak silniejszą ochronę: przy spełnieniu ustawowych przesłanek pozwala dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej. Przy zwykłej formie pisemnej zasadniczym roszczeniem jest odszkodowanie w granicach przewidzianych dla umowy przedwstępnej. Sam wydruk i podpisanie wzoru nie zapewniają skutków aktu notarialnego.

Zaliczka a zadatek

We wzorze przewidziano zaliczkę, nie zadatek. Jeśli strony wybiorą zadatek, powinny zastąpić cały odpowiedni zapis, określając kwotę, moment przekazania i zasady rozliczenia. Zgodnie z zasadami kodeksowymi niewykonanie umowy przez jedną stronę może uprawniać drugą do odstąpienia i zatrzymania zadatku albo żądania jego podwójnej wysokości. Nie każda przyczyna niezawarcia transakcji uzasadnia zatrzymanie zadatku; znaczenie mają odpowiedzialność stron i treść uzgodnień.

Ograniczenia obrotu gruntami rolnymi

Nie każda działka określana jako rolna podlega identycznym zasadom. Trzeba ustalić zastosowanie ustawy, przeznaczenie planistyczne oraz ewentualne wyjątki. Samo oświadczenie kupującego nie zastępuje wymaganej zgody. Prawo pierwokupu może przysługiwać uprawnionemu dzierżawcy, a w ustawowych przypadkach KOWR. Dlatego przed ustaleniem ostatecznych terminów warto skonsultować dokumenty z notariuszem.

Jeżeli przysługuje prawo pierwokupu, procedura zwykle obejmuje warunkową umowę sprzedaży i późniejszą umowę przenoszącą własność. Przeniesienie własności nieruchomości nie może nastąpić pod warunkiem. W harmonogramie trzeba uwzględnić wymagane zawiadomienia i terminy ustawowe.

Jakie dodatkowe zapisy warto rozważyć?

Można dodać zasady postępowania przy odmowie zgody, wykonaniu pierwokupu albo nieuzyskaniu kredytu. Należy określić skutki tych zdarzeń, termin zwrotu pieniędzy i ewentualne prawo odstąpienia wraz z terminem jego wykonania. Przy użytkowanym gruncie warto osobno uregulować zbiory, zasiewy, dopłaty i zakończenie dzierżawy. Ustalenia stron nie mogą naruszać praw osób trzecich ani zastępować ustawowych warunków przyznawania płatności rolnych.